Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các đồng chí lãnh đạo tham quan không gian giới thiệu ứng dụng chuyển đổi số trong các cơ quan Đảng, ngày 19/12/2024. Ảnh:Internet
Nói đến số hóa, nhiều người nghĩ ngay đến phần mềm, máy móc. Nhưng với công tác Đảng, số hóa trước hết là chuyện cách làm việc. Tài liệu họp đến tay đảng viên sớm hơn thì buổi sinh hoạt chi bộ có chất lượng hơn. Nhiệm vụ giao xuống có người phụ trách, có thời hạn, có hệ thống theo dõi thì việc nào chậm, cấp ủy biết ngay để tháo gỡ. Công cụ chỉ là phương tiện. Cái chúng ta cần là nắm chắc tình hình, quyết định đúng, tổ chức thực hiện tốt và kiểm tra đến cùng việc đã giao.
Ngày 22/12/2024, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, xác định đây là động lực quan trọng để phát triển đất nước. Nghị quyết nói rõ: chuyển đổi số không đơn thuần là dùng công nghệ, mà là đổi cách quản lý, cách điều hành và cách tổ chức thực hiện nhiệm vụ. Trước đó, ngày 29/11/2024, Ban Bí thư ban hành Quyết định số 204-QĐ/TW phê duyệt Đề án chuyển đổi số trong các cơ quan Đảng, nhằm đổi mới phương thức lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành và lề lối làm việc, giảm thời gian giải quyết công việc, kết nối dữ liệu từ Trung ương đến cơ sở.
Tại Hội nghị toàn quốc ngày 13/01/2025, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh: “Đột phá, đổi mới sáng tạo mới là yếu tố kỳ diệu để làm nên kỳ tích”. Đồng chí cũng thẳng thắn chỉ ra những hạn chế trong tổ chức thực hiện các nghị quyết trước đây, yêu cầu nhanh chóng thể chế hóa chủ trương, bố trí nguồn lực và làm quyết liệt hơn.
Thực tế càng cho thấy không thể chậm trễ. Đến ngày 25/12/2025, trong 309 nhiệm vụ Ban Chỉ đạo giao, có 189 nhiệm vụ đã hoàn thành, 93 nhiệm vụ đang thực hiện đúng tiến độ, nhưng vẫn còn 27 nhiệm vụ quá hạn. Gần đây, Thông báo kết luận số 25-TB/CQTTBCĐ ngày 11/7/2026, ghi nhận kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại phiên họp chuyên đề ngày 25/6/2026, tiếp tục chỉ ra ở cấp xã còn tình trạng hệ thống, dữ liệu phân tán, một việc phải làm lại trên nhiều phần mềm. Kết quả đã có, nhưng khối lượng việc còn phải làm vẫn lớn. Đây là lúc chúng ta phải làm đến nơi đến chốn.
Hãy nhìn vào nhiệm vụ của từng chi bộ. Khi tài liệu được cung cấp sớm, đảng viên có thời gian nghiên cứu trước cuộc họp. Khi trao đổi thuận tiện hơn, cấp ủy chuẩn bị nội dung sát thực tế hơn. Khi nhiệm vụ được theo dõi trên hệ thống, việc chậm tiến độ được phát hiện sớm. Thời gian tiết kiệm được từ việc giấy tờ, hành chính được dành cho thảo luận, nắm tình hình đảng viên và giải quyết những vấn đề từ cơ sở. Đó mới là phần giá trị nhất.
Với đảng viên, ứng dụng Sổ tay đảng viên điện tử tạo môi trường số để quản lý, trao đổi thông tin và sinh hoạt Đảng. Quy định số 339-QĐ/TW ngày 10/7/2023 của Ban Bí thư quy định việc sử dụng ứng dụng này và xác định rõ trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức đảng và đảng viên.
Kết quả bước đầu cho thấy, các ban Đảng ở Trung ương đã đưa vào sử dụng 109 trong tổng số 156 quy trình nghiệp vụ lõi cần tái cấu trúc. Hệ thống điều hành tác nghiệp được triển khai toàn quốc với 176.907 tài khoản, mỗi ngày có trên 160.000 lượt truy cập. Nhưng chúng ta không nên dừng lại ở những con số ấy. Điều cần hỏi là cán bộ có đỡ phải làm đi làm lại không, hồ sơ có được giải quyết thuận lợi hơn không, cấp ủy có phát hiện sớm việc chậm tiến độ không. Không thể để kết quả số hóa chỉ đếm bằng số hệ thống, số tài khoản.
Trước hết, phải xem lại cách làm. Khâu nào đang bắt phải cung cấp lại thông tin đã có? Việc nào qua nhiều đầu mối mà chưa rõ ai chịu trách nhiệm? Báo cáo nào tốn nhiều công tổng hợp nhưng chưa giúp ích cho việc ra quyết định? Có thấy đúng những vướng mắc ấy mới chọn được công nghệ phù hợp. Nếu cách làm chưa hợp lý mà đem nguyên lên phần mềm thì cái chưa hợp lý vẫn còn đó. Số hóa hồ sơ phải đi cùng chuẩn hóa nghiệp vụ, và hiệu quả phải được kiểm chứng bằng công việc thực tế sau khi hệ thống vận hành.
Cũng phải thấy rằng cách mỗi đảng viên tiếp cận công nghệ một cách khác nhau. Có đồng chí dùng thành thạo, cũng có đồng chí cần được cầm tay chỉ việc. Vì vậy, tổ chức đảng phải quan tâm hướng dẫn, giải đáp vướng mắc, bảo đảm an toàn thông tin, và tập huấn phải gắn với thao tác thực tế để ai cũng dùng được. Công nghệ có phát huy hay không còn phụ thuộc vào việc có người tổ chức, theo dõi và tiếp nhận phản hồi. Sự chủ động của người làm công tác Đảng mới đưa công cụ vào hoạt động thường xuyên.
Ngày 24/4/2025, tại lễ phát động phong trào thi đua “Cả nước thi đua đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số”, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đề nghị các cấp ủy, chính quyền, đặc biệt là người đứng đầu, tiên phong nâng cao năng lực số và thúc đẩy đổi mới tại cơ quan, địa phương, với tinh thần “làm việc nào dứt việc đó, làm việc nào ra việc đó”. Tại hội nghị tổng kết công tác chuyển đổi số trong các cơ quan Đảng năm 2025, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú yêu cầu chuyển từ “có làm sang làm đến nơi đến chốn”, đánh giá dựa trên kết quả công việc, mức độ giảm chi phí và công sức xử lý, đồng thời khắc phục tình trạng đầu tư phần mềm riêng lẻ, thiếu kết nối.
Trách nhiệm của người đứng đầu phải thể hiện trong công việc hằng ngày: trực tiếp dùng hệ thống để giao việc, theo dõi tiến độ, yêu cầu giải trình, tháo gỡ vướng mắc. Người đứng đầu làm thật thì cán bộ mới đổi cách làm thật. Còn nếu việc vẫn xử lý theo lối cũ, công cụ số khó phát huy hiệu quả.
Mỗi nhiệm vụ phải rõ người phụ trách, rõ sản phẩm đầu ra, rõ thời hạn và rõ cách kiểm tra. Khi việc chậm, phải phân biệt chậm vì thiếu nguồn lực, vì quy trình bất cập hay vì tổ chức thực hiện chưa tốt. Đánh giá đúng nguyên nhân thì mới hỗ trợ đúng chỗ, quy trách nhiệm đúng người.
Thông báo số kết luận số 25-TB/CQTTBCĐ ngày 11/7/2026 về kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại phiên họp chuyên đề về chuyển đổi số trong hệ thống chính trị ngày 25/6/2026 đòi hỏi đánh giá nhiệm vụ bằng sản phẩm vận hành được, có dữ liệu kiểm chứng và hiệu quả sử dụng; người đứng đầu phải trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm về kết quả. Việc xây dựng, cập nhật và quản trị dữ liệu là trách nhiệm của cơ quan, địa phương, không phải của riêng bộ phận chuyên trách công nghệ. Muốn vậy, phải biết lắng nghe cơ sở. Người trực tiếp nhập dữ liệu, xử lý hồ sơ, chuẩn bị sinh hoạt chi bộ là người hiểu rõ thao tác nào mất thời gian, khâu nào chưa hợp lý. Nghe họ để điều chỉnh thì công nghệ mới sát với nhu cầu sử dụng.
Làm nhanh phải đi đôi với làm an toàn. Dữ liệu của tổ chức đảng phải được bảo vệ chặt chẽ ngay từ đầu. Nghị quyết số 57-NQ/TW xác định bảo đảm chủ quyền quốc gia trên không gian mạng, an ninh mạng, an ninh dữ liệu và an toàn thông tin của tổ chức, cá nhân là yêu cầu xuyên suốt. Tại phiên họp chuyên đề ngày 25/6/2026, yêu cầu bảo vệ được đặt ra ngay từ khâu thiết kế hệ thống; trí tuệ nhân tạo phải được sử dụng có kiểm soát và không thay thế trách nhiệm quyết định của con người.
Với công tác Đảng, từng thao tác đều phải chính xác, có kỷ luật. Thông tin chưa kiểm chứng có thể ảnh hưởng đến nhận định, đánh giá. Quản lý tài khoản thiếu chặt chẽ có thể gây rủi ro cho tổ chức. Mỗi cán bộ, đảng viên phải làm đúng trách nhiệm khi cập nhật, khai thác và chia sẻ thông tin.
Một buổi sinh hoạt chi bộ tốt không đo bằng số trang giấy bớt đi, mà đo bằng chất lượng thảo luận, tinh thần tự phê bình và phê bình, và kết quả thực hiện nghị quyết. Số hóa có ý nghĩa lâu dài khi tổ chức đảng làm việc khoa học hơn, cán bộ thực thi trách nhiệm rõ hơn, cấp ủy gắn bó với cơ sở chặt chẽ hơn. Từ những thay đổi kiểm chứng được ấy, năng lực lãnh đạo được nâng lên, niềm tin được bồi đắp. Đó là điều mỗi cấp ủy, mỗi cán bộ, đảng viên cần hướng tới trong từng quyết định, từng quy trình và từng việc làm của mình.