Trong thời đại chuyển đổi số, Internet và các dịch vụ số ngày càng đóng vai trò quan trọng trong đời sống, học tập, lao động và giao dịch hằng ngày. Việc chủ động truy cập Internet, đăng ký tài khoản và sử dụng các nền tảng số giúp người dân tiếp cận thông tin nhanh chóng, tiết kiệm thời gian, chi phí, nâng cao chất lượng cuộc sống và góp phần xây dựng chính quyền số, xã hội số.
Nhằm nâng cao nhận thức, kỹ năng số cho người dân, UBND phường Nam Nha Trang khuyến khích mỗi người dân chủ động tìm hiểu, sử dụng các dịch vụ số thiết yếu; đồng thời nâng cao cảnh giác, bảo vệ thông tin cá nhân và thực hiện các giao dịch trên môi trường mạng an toàn, hiệu quả.
1. Truy cập Internet, đăng ký tài khoản và nâng cao kỹ năng số
Người dân chủ động sử dụng Internet thông qua điện thoại thông minh, máy tính hoặc các thiết bị phù hợp để phục vụ nhu cầu tra cứu thông tin, học tập, làm việc, giải trí và giao dịch trực tuyến. Từng bước làm quen với các thao tác cơ bản như truy cập website, tìm kiếm thông tin, tải và sử dụng ứng dụng, đăng ký tài khoản trên các nền tảng số chính thống.
Khi đăng ký tài khoản, cần sử dụng thông tin chính xác theo yêu cầu của dịch vụ; bảo vệ mật khẩu, mã xác thực OTP và thông tin cá nhân. Nên đặt mật khẩu đủ mạnh, không sử dụng chung một mật khẩu cho mọi tài khoản, kích hoạt xác thực nhiều lớp khi có hỗ trợ và đăng xuất khỏi thiết bị công cộng sau khi sử dụng.
Người dân cần ưu tiên truy cập các website, ứng dụng chính thức; không tùy tiện nhấn vào đường dẫn lạ, cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc hoặc cung cấp thông tin cá nhân cho người chưa xác minh. Chủ động học hỏi kỹ năng số sẽ giúp mỗi người sử dụng Internet thuận tiện, an toàn và tự tin hơn.
2. Sử dụng dịch vụ công trực tuyến
Dịch vụ công trực tuyến giúp người dân, tổ chức và doanh nghiệp thực hiện nhiều thủ tục hành chính trên môi trường mạng, hạn chế việc đi lại, chờ đợi và tiết kiệm chi phí. Người dân được khuyến khích truy cập Cổng Dịch vụ công Quốc gia tại địa chỉ https://dichvucong.gov.vn/ để tìm kiếm thủ tục hành chính, đăng nhập tài khoản, nộp hồ sơ trực tuyến, theo dõi tiến độ xử lý và tra cứu kết quả giải quyết hồ sơ theo hướng dẫn.
Khi thực hiện thủ tục, cần chuẩn bị đầy đủ thành phần hồ sơ theo quy định, kê khai thông tin chính xác, đính kèm tài liệu điện tử rõ ràng, đúng định dạng và thực hiện thanh toán trực tuyến nếu thủ tục có yêu cầu thu phí, lệ phí. Người dân cần lưu lại mã hồ sơ để thuận tiện tra cứu, theo dõi và nhận thông báo trong quá trình giải quyết.
Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Nam Nha Trang khuyến khích người dân chủ động tìm hiểu, lựa chọn thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến đối với các thủ tục đủ điều kiện; đồng thời hướng dẫn, hỗ trợ người dân còn hạn chế về kỹ năng công nghệ để từng bước hình thành thói quen sử dụng dịch vụ công trực tuyến.
Lưu ý: Chỉ thực hiện đăng nhập, kê khai và thanh toán trên các hệ thống chính thức; không cung cấp mật khẩu, mã OTP cho người khác dưới bất kỳ hình thức nào.
(Hình ảnh hướng dẫn hồ sơ tại Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Nam Nha Trang)
3. Sử dụng dịch vụ y tế số
Dịch vụ y tế số hỗ trợ người dân tiếp cận thông tin chăm sóc sức khỏe, quản lý thông tin khám chữa bệnh và sử dụng các tiện ích y tế trực tuyến theo khả năng cung cấp của cơ sở y tế, nền tảng và quy định hiện hành.
Người dân nên tìm hiểu các ứng dụng, website chính thức của cơ quan quản lý y tế, bệnh viện và cơ sở khám chữa bệnh để tra cứu thông tin, đăng ký lịch khám, nhận thông báo, quản lý thông tin sức khỏe hoặc sử dụng các tiện ích phù hợp. Việc sử dụng hồ sơ sức khỏe điện tử và các nền tảng y tế số theo hướng dẫn góp phần hỗ trợ theo dõi quá trình chăm sóc sức khỏe, giảm bớt giấy tờ và thuận tiện hơn khi cần sử dụng thông tin y tế.
Khi sử dụng dịch vụ y tế số, cần bảo vệ thông tin cá nhân, dữ liệu sức khỏe và thông tin đăng nhập. Không tự ý chia sẻ hồ sơ sức khỏe lên các nền tảng công cộng; không tin theo quảng cáo khám chữa bệnh, thuốc hoặc thực phẩm bảo vệ sức khỏe chưa được kiểm chứng. Việc tư vấn, chẩn đoán và điều trị cần được thực hiện bởi người hành nghề, cơ sở khám chữa bệnh có thẩm quyền theo quy định.
(Hồ sơ sức khỏe được tích hợp trên Ứng dụng Vneid)
4. Sử dụng dịch vụ giáo dục số
Giáo dục số tạo điều kiện cho học sinh, phụ huynh và người dân tiếp cận tài liệu học tập, bài giảng trực tuyến, khóa học và các nguồn tri thức trên Internet. Các nền tảng số còn hỗ trợ trao đổi giữa nhà trường, giáo viên và phụ huynh, cập nhật thông báo học tập, theo dõi kết quả học tập và thực hiện một số thủ tục liên quan đến giáo dục theo hướng dẫn của cơ sở giáo dục.
Phụ huynh nên chủ động tìm hiểu, sử dụng các hệ thống và ứng dụng chính thức do nhà trường, ngành giáo dục cung cấp; hướng dẫn con em khai thác tài liệu phù hợp với độ tuổi, xây dựng thói quen học tập tích cực và biết kiểm chứng thông tin trên mạng. Người dân cũng có thể tận dụng các khóa học trực tuyến, tài liệu số và nguồn học liệu đáng tin cậy để nâng cao kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp, kỹ năng số và học tập suốt đời.
Đối với trẻ em, gia đình cần hướng dẫn cách sử dụng Internet an toàn, hạn chế tiếp xúc với nội dung độc hại, không chia sẻ hình ảnh, thông tin cá nhân tùy tiện và kịp thời trao đổi với nhà trường khi phát hiện dấu hiệu bắt nạt, lừa đảo hoặc nguy cơ mất an toàn trên môi trường mạng.
(Nhiều khóa học hiện nay đã được thực hiện trên các nền tảng số)
5. Sử dụng mạng xã hội văn minh, có trách nhiệm
Mạng xã hội là phương tiện giúp người dân kết nối, trao đổi thông tin, học tập, giải trí và tiếp nhận thông tin về hoạt động của cơ quan nhà nước, tổ chức, doanh nghiệp và cộng đồng. Người dân được khuyến khích sử dụng mạng xã hội để cập nhật thông tin hữu ích, chia sẻ kiến thức, lan tỏa những việc làm tốt và tìm hiểu các thông báo chính thống từ cơ quan chức năng.
Mỗi người cần có trách nhiệm khi đăng tải, bình luận hoặc chia sẻ thông tin; kiểm tra nguồn tin trước khi lan truyền, không chia sẻ tin giả, thông tin chưa được kiểm chứng, nội dung xúc phạm danh dự, nhân phẩm hoặc xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân. Cần tôn trọng quyền riêng tư, ứng xử lịch sự, phù hợp với chuẩn mực đạo đức và quy định pháp luật.
Người dân cần cảnh giác với các tài khoản giả mạo cơ quan nhà nước, công an, ngân hàng, người thân hoặc người nổi tiếng; đặc biệt là những tài khoản yêu cầu chuyển tiền, cung cấp thông tin cá nhân, mã OTP hoặc cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc. Khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo, cần lưu giữ thông tin liên quan, thông báo cho nền tảng và cơ quan chức năng phù hợp để được hướng dẫn xử lý.
(Fanpage phường Nam Nha Trang cung cấp các thông tin thời sự trên địa bàn phường)
6. Mua bán trực tuyến an toàn, hiệu quả
Mua bán trực tuyến giúp người dân dễ dàng tìm kiếm, so sánh sản phẩm, lựa chọn dịch vụ và giao dịch mà không cần trực tiếp đến cửa hàng. Người dân có thể sử dụng các sàn thương mại điện tử, website và ứng dụng mua sắm uy tín để tìm hiểu thông tin sản phẩm, giá bán, chính sách giao hàng, đổi trả và bảo hành.
Trước khi mua hàng, cần kiểm tra thông tin người bán, đánh giá của khách hàng, nguồn gốc sản phẩm, giá cả và điều kiện giao dịch. Ưu tiên sử dụng các nền tảng có cơ chế bảo vệ người mua, lưu lại hóa đơn, nội dung trao đổi và bằng chứng thanh toán để phục vụ việc đối chiếu khi phát sinh tranh chấp. Không nên chuyển tiền đặt cọc hoặc thanh toán trước theo yêu cầu bất thường của người bán chưa được xác minh.
Người dân cần cảnh giác với hàng giả, hàng kém chất lượng, quảng cáo sai sự thật, khuyến mãi không rõ nguồn gốc và các đường dẫn giả mạo chương trình trúng thưởng. Không cung cấp thông tin thẻ ngân hàng, mật khẩu hay mã OTP qua tin nhắn, cuộc gọi hoặc website đáng ngờ. Khi quyền lợi bị xâm phạm, cần liên hệ bộ phận hỗ trợ của nền tảng, đơn vị bán hàng hoặc cơ quan có thẩm quyền để được hướng dẫn giải quyết.
(Shopee, một trong các nền tảng mua sắm trực tuyến phổ biến tại Việt Nam)
7. Thanh toán điện tử và khai thác tiện ích, tài nguyên số trên Internet
Thanh toán điện tử giúp người dân thực hiện các giao dịch nhanh chóng, thuận tiện, hạn chế sử dụng tiền mặt. Người dân có thể tìm hiểu, sử dụng các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt như chuyển khoản ngân hàng, thanh toán bằng mã QR, ví điện tử hoặc các phương thức hợp pháp khác để thanh toán hóa đơn, mua sắm, sử dụng dịch vụ và thực hiện nghĩa vụ tài chính trực tuyến.
Khi thanh toán, cần kiểm tra chính xác tên người nhận, số tiền, nội dung giao dịch và thông tin đơn vị thụ hưởng trước khi xác nhận. Chỉ sử dụng ứng dụng ngân hàng, ví điện tử và cổng thanh toán chính thức; tuyệt đối không cung cấp mật khẩu, mã OTP, mã PIN hoặc thông tin bảo mật cho người khác. Không cài đặt ứng dụng theo hướng dẫn của người lạ hoặc truy cập đường dẫn thanh toán không rõ nguồn gốc.
Bên cạnh đó, người dân cần chủ động khai thác các tiện ích và tài nguyên số trên Internet như tra cứu thông tin trên website của cơ quan nhà nước, sử dụng bản đồ số, tra cứu thông tin giao thông và thời tiết, tìm kiếm tài liệu, đọc sách điện tử, sử dụng thư viện số, các nền tảng học tập, tiện ích đặt lịch và các dịch vụ trực tuyến phục vụ đời sống. Khi sử dụng tài nguyên số, cần ưu tiên nguồn tin chính thống, tôn trọng bản quyền, kiểm tra độ tin cậy của thông tin và thực hiện đúng quy định pháp luật.
.jpg)
(Các ví điện tử được sử dụng phổ biến tại Việt Nam)
Chung tay xây dựng cộng đồng số an toàn, văn minh
Để chuyển đổi số thực sự mang lại lợi ích thiết thực, mỗi người dân cần chủ động học hỏi, thường xuyên rèn luyện kỹ năng số và từng bước đưa các dịch vụ số vào sinh hoạt hằng ngày. Gia đình, nhà trường, tổ dân phố và các tổ chức đoàn thể cùng tích cực tuyên truyền, hướng dẫn, hỗ trợ người cao tuổi, người khuyết tật, người ít có điều kiện tiếp cận công nghệ và những người còn gặp khó khăn khi sử dụng Internet.
UBND phường Nam Nha Trang khuyến khích người dân tích cực truy cập Internet, đăng ký và sử dụng tài khoản trên các nền tảng chính thống, ưu tiên dịch vụ công trực tuyến và các dịch vụ số thiết yếu; đồng thời nâng cao cảnh giác trước nguy cơ lừa đảo, bảo vệ thông tin cá nhân và ứng xử có trách nhiệm trên môi trường mạng.
Mỗi người dân chủ động sử dụng dịch vụ số, mỗi gia đình nâng cao kỹ năng số, mỗi cộng đồng cùng hành động vì một xã hội số an toàn, tiện ích và phát triển bền vững.