Lịch sử cách mạng Việt Nam, là lịch sử của những con người dám đi trước thời đại. Từ những đảng viên cộng sản đầu tiên chấp nhận hy sinh trong bóng tối nhà tù thực dân, đến những cán bộ cơ sở âm thầm phá bỏ định kiến cũ để mở đường cho cái mới trong công cuộc đổi mới, mỗi bước ngoặt lớn của đất nước đều gắn liền với dấu ấn của một thế hệ đảng viên dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm. Điều đó cho thấy một quy luật xuyên suốt: sức sống của Đảng không nằm ở số lượng đảng viên, mà nằm ở chất lượng tiên phong của mỗi con người mang trong mình danh hiệu người cộng sản. Đặt trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, đòi hỏi những bứt phá về thể chế, khoa học công nghệ và quản trị quốc gia, vấn đề phát huy tính tiên phong, gương mẫu, tinh thần đổi mới, dám nghĩ, dám làm của đội ngũ cán bộ, đảng viên không còn là một khẩu hiệu đạo đức thuần túy, mà đã trở thành một đòi hỏi sống còn đối với năng lực lãnh đạo và cầm quyền của Đảng.
Đây là vấn đề của thời đại, không phải của riêng ai
Trong bất kỳ giai đoạn phát triển nào, tổ chức cũng đứng trước một nghịch lý cố hữu: cái mới bao giờ cũng đi liền với rủi ro, còn sự an toàn bao giờ cũng gắn với lối mòn. Nếu để nghịch lý ấy tồn tại một cách tự nhiên, không có sự dẫn dắt của tổ chức, thì xu hướng tất yếu là người ta sẽ chọn con đường an toàn, né tránh va chạm, đùn đẩy trách nhiệm, "đúng quy trình" nhưng vô cảm với hiệu quả thực chất. Đây chính là căn nguyên sâu xa của tình trạng trì trệ, sợ sai, sợ trách nhiệm đã và đang được nhận diện trong công tác cán bộ thời gian qua. Nó không phải là vấn đề đạo đức cá nhân đơn lẻ, mà là vấn đề của cơ chế: khi người dám nhận việc khó, dám đột phá lại có nguy cơ chịu thiệt thòi hơn người chọn sự an toàn, thì bộ máy sẽ tự đào thải chính những nhân tố cần thiết nhất cho sự phát triển.
Nghiêm túc học tập, quán triệt Nghị quyết của Đảng
Chính vì vậy, việc Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 24-NQ/TW về phát huy tính tiên phong, gương mẫu, tinh thần đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên trong kỷ nguyên mới không phải là một chủ trương xuất hiện ngẫu nhiên, mà là kết quả tất yếu của quá trình tổng kết thực tiễn, kế thừa và nâng tầm những chủ trương khuyến khích, bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo đã được đặt ra trước đó. Điểm mới căn cốt là ở chỗ: đổi mới, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung giờ đây được khẳng định là phẩm chất cốt lõi, là trách nhiệm chính trị và là yêu cầu tự thân của người đảng viên, chứ không còn là một cơ chế khuyến khích riêng lẻ, có cũng được, không có cũng không sao. Từ một chính sách bảo vệ mang tính phòng thủ, tư duy tiên phong, dám làm đã được nâng lên thành một cấu phần xuyên suốt của công tác cán bộ và quản trị quốc gia hiện đại.
Tính đảng và tính chính trị của tinh thần tiên phong, gương mẫu
Xét về bản chất lý luận, mọi sự đổi mới, dám nghĩ, dám làm của cán bộ, đảng viên đều phải được đặt trong khuôn khổ của nguyên tắc tập trung dân chủ, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp và toàn diện của Đảng, sự quản lý của Nhà nước và sự giám sát của Nhân dân. Đây là điểm khác biệt căn bản giữa tinh thần dám nghĩ, dám làm theo quan điểm của Đảng ta với chủ nghĩa cá nhân, tự tung tự tác hay danh nghĩa đổi mới để trục lợi. Dám nghĩ, dám làm không đồng nghĩa với làm liều, làm ẩu, càng không phải là cái cớ để né tránh kỷ luật, kỷ cương. Ngược lại, đó là sự chủ động, sáng tạo trong khuôn khổ pháp luật và nguyên tắc của Đảng, xuất phát từ động cơ trong sáng vì lợi ích chung, được đặt dưới sự giám sát chặt chẽ để vừa khuyến khích cái mới, vừa phòng ngừa sự lệch chuẩn.
Tinh thần nêu gương sẽ lan tỏa thành văn hóa hành động của cả bộ máy
Cũng chính vì đặt trách nhiệm chính trị lên hàng đầu, nên yêu cầu nêu gương trước hết phải bắt đầu từ người đứng đầu cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị. Người đứng đầu không nêu gương thì không thể đòi hỏi cấp dưới dấn thân; người đứng đầu né việc khó thì cả một tập thể sẽ có xu hướng chọn sự an toàn. Ngược lại, khi người đứng đầu chủ động nhận việc mới, việc khó, việc phức tạp, sâu sát cơ sở, đối thoại thẳng thắn với cấp dưới để kịp thời tháo gỡ những điểm nghẽn, thì tinh thần dấn thân ấy sẽ lan tỏa thành văn hóa hành động của cả bộ máy. Đây là logic biện chứng giữa cá nhân và tổ chức, giữa nêu gương và lan tỏa, mà bất cứ tổ chức đảng nào muốn xây dựng đội ngũ cán bộ dám làm cũng phải bắt đầu từ đó.
Thước đo của tinh thần tiên phong: hiệu quả thực chất, sự hài lòng của Nhân dân
Một điểm đáng suy ngẫm sâu sắc trong tư duy chỉ đạo hiện nay là việc xác lập rõ thước đo để đánh giá tính tiên phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên: không phải bằng lời nói, bằng báo cáo hình thức, mà bằng kết quả, sản phẩm cụ thể, bằng hiệu quả thực thi, bằng khả năng tháo gỡ điểm nghẽn và bằng chính mức độ hài lòng của Nhân dân, doanh nghiệp. Cách tiếp cận này đặt dấu chấm hết cho tư duy hành chính hình thức, chạy theo thành tích trên giấy, đồng thời buộc mỗi cán bộ, đảng viên phải tự vấn: việc mình làm hôm nay có thực sự mang lại lợi ích thiết thực cho dân, cho nước hay không, hay chỉ là sự vận hành an toàn, đúng quy trình nhưng vô hồn.
Tinh thần nghiêm túc phục vụ, mang lại sự hài lòng của người dân
Từ đó cũng đặt ra một yêu cầu quan trọng đối với công tác tổ chức, cán bộ: phải chủ động dùng việc khó để rèn luyện, thử thách cán bộ, chứ không thể chỉ trông chờ vào sự tự giác đăng ký của từng cá nhân. Người dám nhận việc khó, dám đối mặt với thách thức và hoàn thành tốt nhiệm vụ phải được nhìn nhận, đánh giá đúng mức, được tin tưởng giao phó những trọng trách lớn hơn. Ngược lại, người né tránh, đùn đẩy, thiếu trách nhiệm cũng phải được đánh giá thẳng thắn, sàng lọc, bố trí lại hoặc thay thế phù hợp. Có như vậy mới khắc phục được nghịch lý đã tồn tại lâu nay: người dám nhận việc khó, dám chịu rủi ro vì việc chung lại dễ chịu thiệt thòi hơn người chọn con đường an toàn. Xóa bỏ nghịch lý ấy chính là điều kiện tiên quyết để nuôi dưỡng, bảo vệ và nhân rộng tinh thần dám nghĩ, dám làm trong toàn hệ thống chính trị.
Trách nhiệm của mỗi đảng viên trước yêu cầu của thời đại
Đối với mỗi đảng viên đang công tác ở cơ sở, tinh thần tiên phong, gương mẫu không phải là điều gì xa vời, trừu tượng, mà thể hiện cụ thể trong từng công việc hằng ngày: là sự chủ động phát hiện những bất cập trong thực tiễn để đề xuất giải pháp, là sự dám chịu trách nhiệm khi lựa chọn cách làm mới thay vì rập khuôn lối cũ, là sự kiên trì theo đuổi đến cùng những việc khó vì lợi ích chung của cộng đồng, của Nhân dân. Trong bối cảnh đất nước đang đẩy mạnh sắp xếp tổ chức bộ máy, tinh gọn biên chế, chuyển đổi số và cải cách hành chính, mỗi vị trí công tác của cán bộ, đảng viên đều đang đứng trước những đòi hỏi mới, những việc chưa có tiền lệ. Đây chính là môi trường thực tiễn để tinh thần dám nghĩ, dám làm được thử thách và khẳng định.
Nói cách khác, phát huy tính tiên phong, gương mẫu của đảng viên trong giai đoạn hiện nay không chỉ là thực hiện một chủ trương của Đảng, mà còn là tự đặt ra yêu cầu tự hoàn thiện, tự vượt lên chính mình đối với mỗi người đứng trong hàng ngũ của Đảng. Một đội ngũ đảng viên dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, luôn đặt lợi ích của Nhân dân, của đất nước lên trên hết, chính là nền tảng vững chắc nhất để Đảng ta tiếp tục giữ vững vai trò lãnh đạo, đưa đất nước vững bước vào kỷ nguyên phát triển mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Cụ thể hóa Nghị quyết về ở cơ sở
Tinh thần của Nghị quyết số 24-NQ/TW sẽ chỉ dừng lại ở những nguyên lý nếu không được chuyển hóa thành hành động thiết thực ngay tại nơi gần dân nhất - đó là cấp phường, xã, nơi mọi chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước cuối cùng đều phải "chạm" tới đời sống của người dân. Sau quá trình sắp xếp, tổ chức lại đơn vị hành chính, mô hình chính quyền địa phương hai cấp đặt ra cho đội ngũ cán bộ, đảng viên ở phường một khối lượng công việc mới, phức tạp và chưa có nhiều tiền lệ: từ việc kiện toàn bộ máy, ổn định tổ chức, đến việc bảo đảm các thủ tục hành chính, an sinh xã hội cho người dân được thông suốt, không đứt gãy trong giai đoạn chuyển tiếp. Đây chính là môi trường thực tiễn sinh động để tinh thần "tiên phong, gương mẫu, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm" không còn là một khái niệm trên văn bản, mà trở thành đòi hỏi hằng ngày đối với mỗi cán bộ, đảng viên đang công tác tại cơ sở.
Những hoạt động thực chất từ cơ sở
Với đặc thù là địa bàn vừa mang dáng dấp đô thị, vừa gắn với sinh kế của cộng đồng dân cư ven biển, phường Nam Nha Trang đứng trước không ít bài toán đòi hỏi sự chủ động, sáng tạo của đội ngũ cán bộ, đảng viên: từ công tác quản lý trật tự đô thị, quy hoạch, xây dựng, đến việc chăm lo đời sống Nhân dân, hỗ trợ sinh kế cho các hộ dân, phát triển kinh tế - xã hội gắn với đặc thù của địa phương. Nếu cán bộ, đảng viên chỉ làm việc theo lối mòn, thụ động chờ đợi hướng dẫn, ngại va chạm, né tránh những vấn đề khó, phức tạp, nhạy cảm nảy sinh trong đời sống dân cư, thì những điểm nghẽn của địa phương sẽ không thể được tháo gỡ kịp thời, niềm tin của Nhân dân đối với chính quyền cơ sở sẽ bị ảnh hưởng trực tiếp. Ngược lại, chính từ sự dấn thân, dám nhận việc khó, dám đề xuất cách làm mới, sát thực tiễn của mỗi cán bộ, đảng viên - từ người phụ trách địa bàn khu dân cư, đến cán bộ tiếp công dân, cán bộ phụ trách các lĩnh vực chuyên môn - mà công việc chung của phường mới có thể chuyển biến thực chất, hiệu quả.
Công tác tuyên truyền đến từng ngõ nhỏ
Đối với công tác xây dựng Đảng và tuyên truyền tại cơ sở, việc phát huy tính tiên phong, gương mẫu càng có ý nghĩa đặc biệt. Người làm công tác tư tưởng, tuyên truyền không thể chỉ dừng lại ở việc truyền đạt chủ trương một cách máy móc, mà phải chủ động tìm tòi cách thể hiện sinh động, gần gũi, để tinh thần của mỗi nghị quyết, chỉ thị thực sự đi vào nhận thức và hành động của cán bộ, đảng viên và Nhân dân trên địa bàn. Mỗi chi bộ, mỗi đảng viên ở khu dân cư cần được khuyến khích mạnh dạn phát hiện vấn đề, đề xuất sáng kiến phù hợp với đặc điểm dân cư, kinh tế - xã hội của từng khu vực, đồng thời được cấp ủy, tổ chức đảng ghi nhận, động viên kịp thời khi dám nhận việc khó và hoàn thành tốt nhiệm vụ. Có như vậy, tinh thần "dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung" mới thực sự bén rễ, trở thành nét văn hóa hành động thường xuyên của đội ngũ cán bộ, đảng viên phường Nam Nha Trang, góp phần cùng cả hệ thống chính trị hiện thực hóa khát vọng phát triển của đất nước trong kỷ nguyên mới.