Phường Nam Nha Trang mới thành lập từ 01/7/2025 (trên cơ sở hợp nhất 5 đơn vị cũ: Phước Hải, Phước Long, Vĩnh Trường, Vĩnh Thái và Phước Đồng) với diện tích 82,18 km² và hơn 130.000 dân. Đây là khu vực ven biển có nhiều khu đô thị mới (như KĐT Mỹ Gia), cảng cá Vĩnh Trường và bến du lịch sầm uất. Giữ gìn môi trường trong lành nơi đây không chỉ là nhu cầu của du khách, mà còn là trách nhiệm của mỗi gia đình, mỗi tổ dân phố. Phân loại rác tại nguồn chính là bước đầu tiên quan trọng để Nam Nha Trang có một cuộc sống xanh – sạch – đẹp.
Lợi ích về môi trường
Tại Bến tàu Du lịch Nha Trang (thuộc phường Nam), các thùng rác phân loại màu sắc rõ ràng đã được đặt song song với các hoạt động du lịch. Hành động nhỏ này mang lại tác động lớn: khi rác thải được bỏ đúng loại, phần rác vô cơ như nilon, nhựa được tách riêng, chất thải hữu cơ được gom đi ủ làm phân vi sinh. Nhờ vậy:
- Giảm ô nhiễm môi trường: Phân loại rác giúp giữ cho biển, sông và không khí trong lành hơn. Nếu rác hữu cơ được ủ làm phân thay vì chôn, lượng khí gây ô nhiễm (NH4, mùi hôi thối…) và khí nhà kính (metan) sẽ giảm. Nếu phế liệu giấy, nhựa, kim loại được tái chế, ta sẽ tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên quý giá. Ví dụ, tái chế 1 tấn giấy có thể tiết kiệm hàng chục cây gỗ; tái chế 1 tấn nhôm giúp tiết kiệm hơn 90% năng lượng so với sản xuất mới. Nhờ đó, môi trường phường Nam đỡ “gánh nặng” rác hơn, bãi biển Trần Phú, công viên phường Mỹ Gia luôn xanh – sạch.
- Hạn chế rác tồn đọng: Rác không còn bị đổ bừa bãi ở vỉa hè, cống rãnh hay chân nhà. Khi rác được phân loại tại hộ gia đình, lượng rác thải ra môi trường giảm đáng kể. Ví dụ, rác hữu cơ sau khi phân loại có thể đưa đi ủ hoặc cho gia súc, không góp phần làm đầy các bãi rác, tránh tình trạng ngập rác ở khắp nơi. Do đó, phường Nam sẽ hạn chế được cảnh “núi rác” ở các điểm tập kết và bãi chôn lấp – nơi vốn rất ô nhiễm.
- Bảo vệ tài nguyên thiên nhiên: Khi ta “vứt” đúng loại, hàng chục triệu chai nhựa, lon nước, giấy gói ở Nam Nha Trang sẽ trở thành nguyên liệu tái sinh thay vì nằm trong đất nhiều năm. Rác nilon phải mất hàng trăm năm phân hủy; nếu phân loại rác, túi nilon và nhựa sẽ được gom đi tái chế, giảm thiểu tối đa ô nhiễm môi trường về lâu dài. Mỗi lần tái chế thành công, chúng ta đã góp phần bảo tồn tài nguyên – chẳng hạn đất sạch, nước trong và năng lượng cho thế hệ mai sau.
Như Báo Tuổi Trẻ đã nhận định: “Phân loại rác chính là cách biến rác thành tài nguyên, giảm gánh nặng cho môi trường và ngân sách”. Ở Nam Nha Trang, thiên nhiên vốn ưu đãi, và chúng ta có trách nhiệm giữ cho phường luôn tươi đẹp. Hãy bắt đầu từ việc phân loại ngay tại nhà – thói quen đơn giản nhưng tác động tích cực lên cả cộng đồng.
(Hình ảnh thùng rác phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn tại Bến tàu Du lịch ở phường Nam Nha Trang. Ảnh: Báo Khánh Hòa)
Lợi ích về kinh tế
Phân loại rác không chỉ tốt cho môi trường mà còn mang lại lợi ích thiết thực về kinh tế. Cụ thể:
- Tiết kiệm chi phí thu gom – xử lý: Khi rác đã được phân loại từ nguồn, đơn vị thu gom chỉ phải mang đi xử lý đúng nơi quy định. Điều này giảm khối lượng rác phải chôn lấp hoặc đốt, qua đó tiết kiệm hàng trăm tỷ đồng tiền ngân sách chi cho bãi rác và nhà máy đốt rác. Chuyên gia môi trường cũng khẳng định: phân loại rác tại nguồn giảm đáng kể chi phí vận chuyển và xử lý rác thải. Ở phường Nam, nguồn thu từ rác thải giảm thì chi phí thu gom cũng giảm; tiền phí rác của mỗi gia đình ít đi, người dân được lợi.
- Tận dụng rác tái chế: Những vật liệu có thể tái chế (giấy, bìa, lon nhôm, chai nhựa, thủy tinh, kim loại…) khi được gom riêng sẽ bán lại cho cơ sở tái chế, trở thành nguồn nguyên liệu giá trị cho công nghiệp. Theo thống kê, một tấn giấy tái chế tiết kiệm được nhiều gỗ; một tấn nhôm tái chế tiết kiệm đến 90% năng lượng so với nhôm mới. Nhờ phân loại, phường Nam sẽ đẩy mạnh kinh tế tuần hoàn – tức tái sử dụng tài nguyên trong nước, giảm phải nhập khẩu nguyên liệu.
- Phát triển phân vi sinh – nông nghiệp đô thị: Rác hữu cơ (rau củ thừa, vỏ trái cây, cặn thức ăn…) khi phân loại sẽ được chuyển đến các cơ sở ủ phân. Ở Thành phố Nha Trang, nhiều đơn vị đã xử lý rác thành phân vi sinh, cung cấp phân bón sạch cho cây xanh đô thị. Với khối lượng hữu cơ lớn từ khu dân cư phường Nam (có chợ Vĩnh Thái, Vĩnh Trường, các bếp ăn tập thể…), đây là nguồn nguyên liệu phong phú để làm phân bón. Phân hữu cơ thu được rất tốt cho cây trồng, lại thân thiện với vườn cây, công viên và ao hồ phường Nam. Nhờ vậy, người dân không phải tốn tiền mua phân hóa chất mà vẫn có đất tốt để trồng rau, cây cảnh.
- Gia tăng việc làm và thu nhập: Việc phân loại rác mở ra thị trường mua bán phế liệu và lĩnh vực tái chế. Ở khu vực Nam Nha Trang, nếu mọi người gom riêng đồ nhựa, giấy cũ thì các điểm thu mua sẽ thu lấy và trả tiền công. Đây là việc làm nhỏ tại chỗ cho người lao động – ví dụ như các cô bác lớn tuổi thường thu gom vỏ chai bán lại. Tổng hòa lại, phân loại rác tạo ra một “vòng đời kinh tế” mới, từ rác thải thành nguyên liệu, từ đó làm giảm chi phí nhập khẩu vật liệu.
Phân loại rác giúp phường Nam Nha Trang tiết kiệm tiền của, tận dụng tốt mọi phế liệu và phân hữu cơ. Đặc biệt, chính sách “được hưởng lợi khi phân loại tốt” đang được nhắc đến trong Luật Bảo vệ môi trường mới. Khi triển khai hiệu quả, mỗi gia đình Nam Nha Trang sẽ thấy được tiền rác phải đóng giảm dần, trong khi ý thức “xả ít, tái chế nhiều” được tăng lên.
Lợi ích về xã hội
Phân loại rác tại nguồn không chỉ là vấn đề kỹ thuật, mà còn là công tác văn hóa, giáo dục ý thức cộng đồng. Cụ thể:
- Nâng cao ý thức cộng đồng: Khi mỗi người đều phân loại rác, đồng nghĩa với việc họ nâng niu từng viên phấn, chai nhựa bỏ đi và có trách nhiệm hơn với môi trường. Môi trường sống được cải thiện thì ý thức của người dân tự nhiên thay đổi. Chính vì vậy, phân loại rác đã trở thành một hành động thay đổi nhận thức trong cả cộng đồng. Cha mẹ phân loại tại nhà thì con cái được nhìn thấy, sẽ hình thành thói quen tôn trọng môi trường từ nhỏ.
- Hình thành nếp sống văn minh: Đổ rác đúng nơi quy định, phân loại trước khi vứt là dấu hiệu của một thành phố văn minh. Khi người dân phường Nam cùng nhau thực hiện phân loại, họ đang góp phần tạo ra một nếp sống văn minh đô thị – giống như chia sẻ niềm tự hào “phường Nam xanh – sạch – đẹp” với du khách. Báo Tuổi Trẻ nhận xét: “Phân loại rác là một hành động thay đổi ý thức cộng đồng. Người lớn, khi cùng nhau phân loại rác, cũng hình thành một nếp sống văn minh”. Điều này thật đúng với Nam Nha Trang – mỗi phố xá sạch sẽ, mỗi công viên trong lành chính là thành quả của thói quen tốt đó.
- Lan tỏa phong trào cộng đồng: Mô hình thu gom phế liệu đổi quà, ngày hội “Đổi rác nhận quà xanh”… là cách khuyến khích mọi người tham gia cùng nhau. Người dân phường Nam có thể học tập các sự kiện ý nghĩa như Ngày hội Trải nghiệm xanh ở Nha Trang – nơi sinh viên ĐH Nha Trang đã thu gom vỏ chai, lon nhựa để đổi lấy những chậu sen đá xinh xắn. Em Võ Kiều Trang, sinh viên ĐH Nha Trang, chia sẻ: “Em cùng các bạn thu gom chai nhựa, lon nước để phân loại, sáng nay đem đến chương trình thu gom. Em rất bất ngờ khi được trao tặng chậu sen đá nhỏ xinh – đây là hoạt động thiết thực và ý nghĩa”. Kể cả trẻ em, học sinh, công nhân, cán bộ và người cao tuổi trong phường Nam đều có thể tham gia các hoạt động tương tự. Càng nhiều người làm, phong trào càng lan rộng, tạo thành sức mạnh tập thể.
- Gắn kết cộng đồng: Công nhân vệ sinh môi trường, cán bộ phường đến từng tổ dân phố tuyên truyền về phân loại rác, người dân hăng hái thực hiện – đó là minh chứng cho sức mạnh cộng đồng. Các buổi họp tổ dân phố, sinh hoạt chi bộ, thậm chí trên mạng xã hội phường Nam lan tỏa thông điệp mỗi tờ rơi, bài học về phân loại rác. Người dân “kể nhau nghe” thành quả: nhà nào bỏ đúng thùng thì đẹp phố, khu phố góp nhiều phân bón cho trường học hay vườn cây. Niềm vui ấy làm ấm áp thêm tình làng nghĩa xóm.
Nhìn chung, mỗi khi bỏ đúng loại rác, chúng ta đều đang giáo dục chính mình và những người xung quanh về sự văn minh, trách nhiệm. Vả lại, một khi thói quen cộng đồng đã hình thành thì đường phố Nam Nha Trang sẽ rất khác biệt: sạch sẽ, gọn gàng và thân thiện hơn.
(Hình ảnh thùng rác phân loại chất thải rắn sinh hoạt đặt tại UBND phường Nam Nha Trang)
Cùng chung tay – hành động từ hôm nay!
Chúng ta đã cùng nhau chứng kiến: Phân loại rác tại nguồn ở phường Nam Nha Trang mang lại hàng loạt lợi ích rõ rệt cho môi trường, kinh tế và văn minh xã hội. Mỗi hành động nhỏ như phân chia túi rác, gom chai lọ hay vỏ rau củ hôm nay sẽ góp phần xây dựng một đô thị Nam Nha Trang ngày mai tươi đẹp hơn. Như phát biểu của đại biểu môi trường: “Rác thải được phân loại, đưa đi tái chế giúp môi trường trong sạch hơn. Hành động này tuy nhỏ nhưng mỗi người chúng ta sẽ luôn chung tay để tạo nên môi trường sống xanh – sạch – đẹp”.
Mỗi người dân Nam Nha Trang hãy là một tuyên truyền viên sống: đổ đúng thùng rác, hạn chế rác thải nhựa dùng một lần, tái sử dụng phế liệu – đó không chỉ là hành động vì gia đình mình, mà còn vì cả cộng đồng. Đúng như lời kêu gọi của chương trình “Đổi rác nhận quà xanh”: “Hãy cùng chung tay góp sức vì một địa phương, một đất nước luôn xanh tươi… ai cũng mang trong mình trách nhiệm chuyển đổi xanh, bảo vệ môi trường”.
Đừng chờ ai khác làm thay! Hãy để mỗi con đường, ngôi trường, khu phố phường Nam Nha Trang đều rực sáng tinh thần xanh: mỗi chiếc lá, chai nhựa, lon nước được tái sinh thành tài nguyên quý giá. Nam Nha Trang xanh – sạch – đẹp chính là thành quả của chúng ta hôm nay. Cả cộng đồng hãy cùng sát cánh, bắt tay phân loại rác – vì tương lai bền vững cho chính chúng ta và con cháu về sau!