Sáng mãi hào khí 101 ngày đêm Mặt trận Nha Trang - Khánh Hòa
Ngày 23/10/1945 đã đi vào lịch sử đấu tranh cách mạng của quê hương Khánh Hòa như một dấu son chói lọi về lòng yêu nước, ý chí quật cường và tinh thần đoàn kết của quân và dân ta. Cách đây 81 năm, trước âm mưu tái xâm lược của thực dân Pháp, quân và dân Nha Trang - Khánh Hòa đã anh dũng đứng lên chiến đấu, mở đầu cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp tại địa phương. Cuộc chiến đấu 101 ngày đêm bao vây quân Pháp tại Nha Trang đã trở thành bản anh hùng ca bất tử, góp phần làm nên truyền thống cách mạng vẻ vang của quê hương, đất nước.
101 ngày đêm kiên cường - Ý chí bất khuất của quân và dân Nha Trang
Sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời, mở ra kỷ nguyên độc lập, tự do cho dân tộc. Tuy nhiên, nền độc lập non trẻ phải đối mặt với nhiều khó khăn, thử thách khi thực dân Pháp quyết tâm quay trở lại xâm lược nước ta. Trước tình hình đó, quân và dân Nha Trang - Khánh Hòa đã chuẩn bị lực lượng, sẵn sàng chiến đấu bảo vệ chính quyền cách mạng và nền độc lập vừa giành được.
Đúng 3 giờ sáng ngày 23/10/1945, theo kế hoạch đã chuẩn bị, quân ta đồng loạt tiến công các vị trí đóng quân của địch tại thị xã Nha Trang, trong đó có khu vực nhà ga xe lửa, nhà đèn và Bình Tân. Tiếng súng mở màn đã khởi đầu cuộc chiến đấu quyết liệt, thể hiện quyết tâm bảo vệ quê hương, đất nước của quân và dân địa phương.
Tại khu vực nhà ga, lực lượng ta nhanh chóng làm chủ trận địa, thu vũ khí của địch. Đồng chí Võ Văn Ký, người chỉ huy lực lượng tự vệ Nha Trang, đã chiến đấu dũng cảm và anh dũng hy sinh. Tại khu vực nhà đèn, quân ta phá hủy nhiều máy móc; ở Bình Tân, trước tương quan lực lượng không cân sức, bộ đội ta phải rút lui lên Đồng Bò. Những trận đánh mở đầu tuy diễn ra trong điều kiện vô cùng khó khăn nhưng đã thể hiện tinh thần chủ động, lòng quả cảm và ý chí quyết chiến của quân và dân ta.
Sau đợt tiến công, các lực lượng cách mạng phối hợp xây dựng hệ thống phòng tuyến, bao vây, kìm chân quân Pháp trong thị xã. Từ ngày 23/10/1945 đến ngày 1/2/1946, quân và dân ta đã trải qua 101 ngày đêm chiến đấu bền bỉ, kiên cường trên Mặt trận Nha Trang. Trong điều kiện thiếu thốn về vũ khí, trang bị và lương thực, các lực lượng vẫn bám sát địa bàn, tổ chức chiến đấu, đánh địch, bảo vệ phòng tuyến và phối hợp chặt chẽ với Nhân dân.
Sức mạnh của mặt trận không chỉ đến từ những người trực tiếp cầm súng mà còn được tạo nên bởi sự đóng góp to lớn của đồng bào. Người dân tham gia xây dựng chướng ngại vật, đục tường tạo đường cơ động cho bộ đội, vận chuyển lương thực, tiếp tế, cứu thương và phục vụ chiến đấu. Nhiều gia đình sẵn sàng nhường nhà làm nơi trú quân, chăm sóc thương binh; nhiều người mẹ, người chị, đoàn viên, thanh niên và thiếu niên góp sức bằng những công việc thầm lặng nhưng vô cùng quý giá.
Trong cuộc chiến đấu ấy, quân và dân Nha Trang - Khánh Hòa đã thể hiện sức mạnh của thế trận chiến tranh nhân dân, tinh thần đoàn kết quân - dân và ý chí không khuất phục trước kẻ thù. Việc bao vây, kìm chân quân Pháp đã góp phần giữ vững tuyến giao thông Bắc - Nam, tạo điều kiện cho các địa phương trong khu vực Nam Trung Bộ và cả nước tranh thủ củng cố lực lượng, chuẩn bị cho cuộc kháng chiến lâu dài.
Đến đầu tháng 2/1946, trước việc quân Pháp tăng viện và mở cuộc hành quân quy mô lớn, tình hình chiến trường thay đổi. Cuộc chiến đấu bao vây quân Pháp tại Nha Trang kết thúc vào ngày 1/2/1946; lực lượng ta chuyển hướng hoạt động, rút khỏi các phòng tuyến để tiếp tục kháng chiến trong điều kiện mới. Đây là bước chuyển trong phương thức tác chiến, không làm mất đi ý nghĩa lịch sử và giá trị to lớn của 101 ngày đêm chiến đấu anh dũng.
Lời khen của Chủ tịch Hồ Chí Minh - Niềm tự hào của quân và dân Nha Trang
Cuộc chiến đấu kiên cường của quân và dân Nha Trang đã nhận được sự quan tâm, động viên sâu sắc của Trung ương Đảng, Chính phủ và Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ngày 22/12/1945, nhân dịp kỷ niệm một năm Ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam, Bác Hồ gửi thư khen các chiến sĩ ở các mặt trận miền Nam, đặc biệt biểu dương chiến sĩ tại Nha Trang và Trà Vinh.
Trong thư, Người viết:
“Chính phủ Dân chủ Cộng hòa Việt Nam rất khen ngợi chiến sĩ các mặt trận miền Nam, đặc biệt là chiến sĩ ở Nha Trang và Trà Vinh đã làm gương anh dũng cho toàn quốc.
Tổ quốc biết ơn các bạn.
Toàn thể đồng bào noi gương các bạn”.
Lời khen của Bác là sự ghi nhận quý báu đối với tinh thần chiến đấu anh dũng, ý chí kiên cường và những hy sinh to lớn của cán bộ, chiến sĩ nơi tuyến lửa. Đó còn là nguồn cổ vũ mạnh mẽ đối với đồng bào, chiến sĩ Khánh Hòa, khẳng định rằng những đóng góp và hy sinh của quân dân Nha Trang luôn được Đảng, Chính phủ, Chủ tịch Hồ Chí Minh và cả nước trân trọng, ghi nhớ.
Lời Bác căn dặn cũng gửi gắm một thông điệp sâu sắc đến các thế hệ hôm nay: lòng yêu nước phải được thể hiện bằng hành động, bằng tinh thần trách nhiệm và sự cống hiến cho Tổ quốc. Tinh thần anh dũng của những người chiến sĩ năm xưa mãi là tấm gương sáng để mỗi cán bộ, đảng viên và người dân học tập, noi theo.
Đại tướng Võ Nguyên Giáp với Mặt trận Nha Trang - Bài học về bản lĩnh và nghệ thuật kháng chiến
Trong những ngày đầu của cuộc kháng chiến, tình hình Mặt trận Nha Trang luôn được Trung ương Đảng và Chính phủ quan tâm theo dõi, chỉ đạo. Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã trực tiếp nắm tình hình mặt trận, đánh giá tương quan lực lượng và chỉ đạo phương hướng kháng chiến phù hợp với diễn biến chiến trường.
Trước khả năng quân Pháp tiếp tục tăng viện, mở rộng tiến công, Đại tướng nhấn mạnh yêu cầu phải chủ động điều chỉnh cách bố trí lực lượng, không giữ cố định các phòng tuyến khi điều kiện chiến trường đã thay đổi; đồng thời phát huy hoạt động của các đơn vị cơ động, tổ chức tập kích, phục kích, tiêu hao sinh lực địch, xây dựng căn cứ kháng chiến và phát huy sức mạnh toàn dân đánh giặc.
Sự chỉ đạo đó thể hiện tư duy quân sự linh hoạt, sáng tạo, biết đánh giá đúng tình hình, bảo toàn lực lượng và chuẩn bị cho cuộc kháng chiến lâu dài. Đối với quân và dân Khánh Hòa, đây là nguồn động viên quan trọng, góp phần củng cố niềm tin, ý chí chiến đấu và quyết tâm tiếp tục kháng chiến trong điều kiện mới.
Từ thực tiễn 101 ngày đêm Mặt trận Nha Trang, bài học về sự lãnh đạo của Đảng, tinh thần chủ động, linh hoạt trong chiến đấu và sức mạnh đoàn kết toàn dân vẫn còn nguyên giá trị. Đó là minh chứng sinh động cho chân lý: khi toàn dân đồng lòng, khi ý chí độc lập, tự do được hun đúc bằng lòng yêu nước và tinh thần đoàn kết, dân tộc Việt Nam có đủ sức mạnh để vượt qua những thử thách cam go nhất.
Đời đời tri ân các thế hệ cha anh - Tiếp nối truyền thống cách mạng quê hương
Tám mươi mốt năm đã trôi qua, nhưng hào khí Ngày 23/10 và tinh thần 101 ngày đêm Mặt trận Nha Trang vẫn sống mãi trong lòng Nhân dân Khánh Hòa. Những chiến công, những tấm gương chiến đấu kiên trung và những hy sinh thầm lặng của các thế hệ đi trước đã góp phần làm nên truyền thống cách mạng vẻ vang, trở thành tài sản tinh thần vô giá của quê hương, đất nước.
Trong giờ phút thành kính tưởng nhớ ngày lịch sử, chúng ta bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu; tưởng nhớ các anh hùng liệt sĩ, đồng chí Võ Văn Ký cùng những người con ưu tú đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Chúng ta tri ân các Mẹ Việt Nam anh hùng, các thương binh, bệnh binh, cựu chiến binh, cựu thanh niên xung phong, các gia đình có công với cách mạng và đồng bào đã đóng góp sức người, sức của cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc.
Mỗi tấc đất quê hương hôm nay đều gắn với công lao, mồ hôi, nước mắt và xương máu của các thế hệ cha anh. Cuộc sống hòa bình, độc lập, tự do mà chúng ta đang được hưởng là thành quả vô cùng quý giá, được đánh đổi bằng những hy sinh không gì bù đắp được. Vì vậy, tưởng nhớ quá khứ không chỉ là niềm tự hào mà còn là trách nhiệm của mỗi người trong việc gìn giữ, phát huy những giá trị tốt đẹp mà các thế hệ đi trước đã dày công vun đắp.
Đối với Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân phường Nam Nha Trang, kỷ niệm Ngày Nha Trang - Khánh Hòa kháng chiến là dịp để tiếp tục giáo dục truyền thống yêu nước, tinh thần cách mạng và ý thức trách nhiệm đối với quê hương. Địa bàn phường Nam Nha Trang hiện nay được hình thành trên cơ sở sắp xếp các phường Phước Hải, Phước Long, Vĩnh Trường và các xã Vĩnh Thái, Phước Đồng; việc gìn giữ ký ức lịch sử, phát huy giá trị các địa chỉ đỏ, trong đó có những địa bàn gắn với căn cứ cách mạng Đồng Bò, cần được quan tâm bằng những việc làm thiết thực, phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương.
Phát huy truyền thống cách mạng, mỗi cán bộ, đảng viên cần nêu cao tinh thần trách nhiệm, gương mẫu trong công tác và đời sống; mỗi người dân tích cực tham gia các phong trào thi đua yêu nước, xây dựng nếp sống văn minh, giữ gìn an ninh trật tự, đoàn kết trong cộng đồng và chung sức phát triển kinh tế - xã hội. Công tác giáo dục lịch sử, chăm lo gia đình chính sách, người có công với cách mạng và bồi dưỡng lý tưởng cho thế hệ trẻ cần tiếp tục được thực hiện thường xuyên, thiết thực, hiệu quả.
Đặc biệt, thế hệ trẻ hôm nay cần nhận thức sâu sắc rằng độc lập, tự do và hòa bình không phải tự nhiên mà có. Đó là kết quả của quá trình đấu tranh lâu dài, gian khổ, được xây dựng bằng lòng yêu nước, sự hy sinh và ý chí kiên cường của biết bao thế hệ. Tự hào về truyền thống quê hương phải được thể hiện bằng hành động cụ thể: ra sức học tập, rèn luyện đạo đức, nâng cao trình độ, sống có lý tưởng, có trách nhiệm với gia đình, cộng đồng và đất nước.
Kỷ niệm 81 năm Ngày Nha Trang - Khánh Hòa kháng chiến (23/10/1945 - 23/10/2026) là dịp để mỗi chúng ta thêm tự hào về lịch sử quê hương, thêm trân trọng giá trị của hòa bình, thêm quyết tâm vượt qua khó khăn, đoàn kết, sáng tạo và cống hiến vì sự phát triển bền vững của địa phương, vì cuộc sống ấm no, hạnh phúc của Nhân dân.
Hào khí 101 ngày đêm Mặt trận Nha Trang sẽ mãi là ngọn lửa truyền thống soi sáng con đường hôm nay và mai sau. Với lòng biết ơn sâu sắc đối với các thế hệ cha anh, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân phường Nam Nha Trang quyết tâm phát huy truyền thống cách mạng, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, xây dựng địa phương ngày càng văn minh, giàu đẹp, nghĩa tình, xứng đáng với sự hy sinh cao cả của những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Đời đời ghi nhớ công ơn các anh hùng liệt sĩ!
Tự hào truyền thống Ngày 23/10 - Sáng mãi hào khí 101 ngày đêm Mặt trận Nha Trang - Khánh Hòa!